Congress Registration
Registration & Accommodation

Abstract Submission
Online Abstract Submission

EGAD 2020
International Adolescence and Youth Research Congress
0
0
0
0
Days
0
0
Hrs
0
0
Min
0
0
Sec

Dr. Öğretim Üyesi Mehmet Şakiroğlu
Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın, Turkiye

Akılcı Duygu Kontrolü ile Öfke Yönetimi

Yüz ifadeleri konusundaki çalışmaları ve medya bağı ile tüm dünyada popüler olmuş psikolog Paul Ekman’a göre temel 7 duygunun insanda oluşturduğu yüz ifadesi Dünya’nın her yerinde aynıdır. Bu 7 duygu korku, öfke, üzüntü, mutluluk, iğrenme, şaşırma ve aşağılamadır. Hayatta kalmak için bu duyguların tamamına ihtiyacımız vardır. Diğer bir araştırmacı Biehl, Japonya, Vietnam, Macaristan, USA, Polonya ve Sumatra’daki bireyleri duygu yüz ifadelerini tanıma becerileri ile kıyasladığında yine bu becerinin evrenselliğini gösteren bulgulara ulaşmıştır. Öte yandan duyguların fizyolojik karşılıkları ve oluşturdukları yüz ifadeleri ortak da olsa davranış boyutunda kültürel etkilerle karşılaşırız. Öfke herkeste varken, kimi toplum kadına öfke davranışlarını yasaklar. Erkekler de üzülür ama batıda erkek ağlamaz.

Fizyolojik, davranışsal, bilişsel olarak farklı gözlüklerle incelenmesi mümkün olan duyguların, zaman zaman kontrol dışı ortaya çıktığı düşünüldüğünde yönetimi daha da önem arz eder. Bu noktada Lazarus’un “bilişsel değerlendirme kuramı” öne çıkar. Bu kurama göre duygu, içinde bulunduğumuz durumun bilişsel değerlendirmesi ile oluşur ya da yeniden düzenlenebilir. Otomatik devreye giren ilkel duyguların etkisi, içinde bulunulan durumun yeniden değerlendirilmesi ile azalabilir ya da yön değiştirebilir. İstediği oyuncak alınmadığı için ortalığı yıkan çocuğun hayal kırıklığı, onu elde edemeyeceğinden emin olduktan sonra yön değiştirebilir. Yaş günümde kuzenimden aldığım hediye kutusunun içinden fırlayan oyuncak yılan beni ilk anda çok korkuturken, içinde bulunduğum durumun yaş günümde beni seven birinin verdiği hediye kutusundan çıkan şey olsa olsa bir şaka yılanıdır farkındalığını paralel mutluluğa dönebilir.

Aynı durum öfke duygusu için de geçerlidir. Öfke duygusunun fizyolojik kısmı çok yönetilebilir gibi görünmese de, bizde öfke yaratan durumların detaylı tanımlanması ve bu durumda seçilecek davranış örüntüsünün belirlenmesi zararı azaltabilir. Bu yöntemle öfkenin mağduru olmaktansa, öfkenin olumlu tarafından faydalanabilir. Bu olumlu taraf öfke ile gelen yüksek enerjidir.

Akılcı duygu kontrolü yeni bir duygusal tepkinin başlatılmasını ya da devam eden duygusal tepkilerin değişmesini ya da yön değiştirmesini içerir. Duygusal tepkileri gözlemleme, değerlendirme ve değiştirmenin yanı sıra amaca ulaşmayı sağlamakta sorumlu olan bütün içsel ve dışsal süreçleri kapsamaktadır. Bunun için gerekli 6 adım şunlardır:

-İçinde bulunulan durumun değerlendirilmesi

-Bu durumda akıldan geçen düşüncenin tespiti

-Bu durum ve ilgili düşüncenin neden olduğu hatalı davranışın belirlenmesi

-Amaçlanan alternatif davranışın tanımlanması

-Bu davranışı ortaya çıkaracak alternatif düşüncenin tespiti

-Bu davranışın otomatik hale getirilmesi.